besede slovenskega jezika isj zrc sazu |
hladnikija | ž, vir: N; povezave: nova beseda | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
acetoacetat | m, vir: I; povezave: najdi.si Primer: Trifluoroacetilni posredniki: sinteza estrov in acetoacetatov, sinteza aminokislin in organskih spojin, sinteza ketonov, adicija na enolate, adicija na Michaelove sisteme, Friedel Craftsova acetiliranje ... | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
afroesencialist | m, vir: I; povezave: najdi.si Primer: Tole je za Profesorja, ki zaradi svojih stremljenj celo med sotrudniki-afroesencialisti velja za White-Negro, pravzaprav kompliment. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
albinízem | biol. pomanjkanje pigmenta pri pripadnikih sicer obarvane vrste, beličnost:; m, vir: S; povezave: sskj, najdi.si | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
antimonid | m, vir: I; povezave: najdi.si Primer: Hallov pojav, ki je posebno izrazit pri polprevodnikih, kot so indijev arzenid, indijev antimonid in silicij. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
antipsihadeličen | prid., vir: I; povezave: najdi.si Primer: Podobnost med krščanskim obredom in obredom kulta pejotla povzroča dileme pri predstavnikih Cerkve in antipsihadeličnemu krogu v ZDA, saj pripadniki kulta, navkljub redni intoksikaciji z meskalinom, ne kažejo znakov mentalnega, fizičnega ali moralnega propadanja. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
antireligija | ž, vir: I; povezave: najdi.si Primer: Čarovništvo je postalo, vsaj v očeh teoretikov, antireligija, katere pripadniki - čarovniki - so častili kult hudiča. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
apatozaver | m, vir: I; povezave: najdi.si Primer: Prozavropodi so bili predniki zavropodov, velikih rastlinojedih dinozavrov, kot je bil naprimer apatozaver. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
apomorfen | prid., vir: I; povezave: najdi.si Primer: Apomorfna lastnost (apomorphic character; apomorphes Merkmal) izhaja iz neke lastnosti, ki so jo imeli predniki in je bila primitivnejša. Tako menijo na primer, da so vretenčasto razporejeni cvetni deli apomorfna lastnost, ki izhaja iz primitivnejše spiralne razporeditve. Nasprotje temu je pleizmotropna lastnost, sinapomorfna lastnost. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
asvaltiran | prid., vir: I; povezave: najdi.si Primer: gl. asfaltiran: Ob velikem vhodu skozi katerega je nekdaj peljala s prodniki tlakovana pot, ki je sedaj že asvaltirana. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
atomizirajoč | prid., vir: I; povezave: najdi.si Primer: Še več, s svojim atomizirajočim delovanjem pomaga vzdrževati trg delovne sile, vpeljuje konkurenco med posameznimi delavkami in delavci in ohranja razmere, v katerih si delavke in delavci stojijo drug drugemu nasproti kot konkurenti in nasprotniki, ne kot solidarni pripadniki in pripadnice razreda, ki ustvarja bogastvo. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
avtoštopanje | s, vir: I; povezave: najdi.si Primer: Plačani vodniki, ki ilegalno vodijo tujce preko državne meje, bi seveda želeli vsak prevoz teh oseb opravičiti pod krinko "avtoštopanja" in tako na nek način legalizirati nezakonit prevoz tujcev čez ozemlje Republike Slovenije. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
bagua | prid. neskl., vir: I; povezave: najdi.si Primer: Vodim seminarje Notranji Bagua - razumevanje Feng shuija skozi 9 področij bagua mreže, v MyChiju prirejam praznovanja keltskih praznikov in skozi njih iščem povezave z našimi predniki, našimi koreninami in slovenskim "feng shuijem, ki ga imenujem zdrava kmečka pamet. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
bagua | ž, vir: I; povezave: najdi.si Primer: Vodim seminarje Notranji Bagua - razumevanje Feng shuija skozi 9 področij bagua mreže, v MyChiju prirejam praznovanja keltskih praznikov in skozi njih iščem povezave z našimi predniki, našimi koreninami in slovenskim feng shuijem, ki ga imenujem zdrava kmečka pamet. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
beatificiranje | s, vir: I; povezave: najdi.si Primer: Karol Wojtyla, vatikanska mašina za beatificiranje, ki je v dosedanjih letih papeževanja razglasil več blaženih in svetnikov kot vsi njegovi predhodniki, je poskrbel za nov eklatanten primer poniževanja svetovne inteligence in arogantnega zaničevanja zgodovinskih dognanj. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
belíčnost | biol. pomanjkanje pigmenta pri pripadnikih sicer obarvane vrste; albinizem:; ž, vir: S; povezave: sskj, najdi.si | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
biokemikalija | ž, vir: I; povezave: najdi.si Primer: Z uporabo posebne mešanice biokemikalij, znanih kot dejavniki rasti, so pripravili izvorne celice, da so postale predhodniki celice dlačic v ušesu. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
bogatitven | prid., vir: I; povezave: najdi.si Primer: Selekcijski pritisk v bogatitveni kulturi lahko povzročimo z različnimi ponudniki elektronov, ki jih dodamo v gojišče. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
bratomóren | nanašajoč se na oborožen spopad med pripadniki istega naroda ali sorodnih narodov:; prid., vir: S; povezave: sskj, najdi.si | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
celularec | m, vir: I; povezave: najdi.si Primer: No, celularci so po naših šolskih hodnikih na srečo še prava redkost. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
cenzusov | prid., vir: I; povezave: najdi.si Primer: Če je svoboden človek izgubil prostost, kar se je lahko zgodilo iz več razlogov, npr.: ... Kdor je izostal od cenzusovega popisa (incensus) v republikanski dobi, ali kdor je bil pozneje obsojen na delo v rudnikih (ad metalla) ali za boj z divjimi živalmi v cirkusu (ad bestias) ali na smrt (ad gladium). | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
citodiagnoza | ž, vir: I; povezave: najdi.si Primer: Prvič, na osnovi popačenih predstav o naravi presejalnih testov in subjektivnega značaja interpretacije citodiagnoze ter s pomočjo in potuho agresivnih tožilcev in izvedenskih prič dodeljujejo sodniki ogromne vsote ženskam, ki zbolijo za rakom materničnega vratu ali maternice in ki so kadarkoli pred razvojem raka imele negativen Pap-razmaz (osebne komunikacije, The Doctors' Company, Napa, Calif, 1996). | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
čednik | m, vir: I; povezave: najdi.si Primer: Vrstil se je namreč okrog vseh gospodarjev kakor čednik od svetega Jurija do svetega Martina. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
človečnják | nav. mn., antr. človek in človekovi predniki ter njegovi izumrli najožji sorodniki:; m, vir: S; povezave: sskj, najdi.si | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
dekontaminant | m, vir: I; povezave: najdi.si Primer: Pripadniki imajo ustrezno zaščitno opremo, enota pa je opremljena z dekontaminacijsko postajo, ki ima samonapihljiv šotor, opremljen s 6 tuši in električno razsvetljavo, visokotlačno napravo z grelcem, napravo za prhanje z dekontaminanti, bazenom za čisto in kontaminirano vodo, prestreznim rezervoarjem z napihljivim tubusom za dekontaminacijo vozil, električnim agregatom in napravo za vpihovanje toplega zraka. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
demultipleksor | m, vir: I; povezave: najdi.si Primer: Strukturalna preklopna vezja. Strukturalna PDNO in pravilnostna tabela. Odločitveni gradniki v strukturalnih vezjih (kodirnik, dekodirnik, multipleksor, demultipleksor, vektorski primerjalnik). | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
devetindvajsetič | prisl., vir: I; povezave: najdi.si Primer: Praznik refoška je osrednji in najpomembnejši dogodek v Koprskem vinorodnem okolišu, ki smo ga organizatorji skupno z vinogradniki slovenske Istre letos že devetindvajsetič pripravili za širšo javnost. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
didžejka | ž, vir: I; povezave: najdi.si Primer: Vrtela je s skoraj vsemi zvezdniki, omeniti pa velja tudi, da je glavna didžejka na modnih revijah slovitega modnega kreatorja Alexandra Campbella. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
diploblastičen | prid., vir: I; povezave: najdi.si Primer: Mehovci (coelenterate; Hohltiere) so pripadniki debla Coelenterata in Cnidaria (ožigalkarji); so morski organizmi z radialno simetrijo; diploblastičnim trupom, gastro-vaskularno votlino in značilno metagenezo. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
dníkast | nar. podoben dniki:; prid., vir: S; povezave: sskj, najdi.si | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
dobesednik | m, vir: N; povezave: nova beseda | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
dousposobiti | dov., vir: I; povezave: najdi.si Primer: Pripadniki enote bodo sedaj imeli možnost, da se še bolj natančno seznanijo z lastnostmi vozila ter dousposobijo vzdrževalce in voznike valukov pred operativno uporabo vozil, izdelanih v ravenskem podjetju STO. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
drogírati |
-am; nedov. in dov., vir: B; povezave:
nova beseda
najdi.si.
Primer: Če ti kriminalist najde v avtu ‘tono’ alkohola, ki je, po vseh strokovnih merilih in statistikah, torej znanstveno dokazano, veliko ‘trša’ droga kakor npr. hašiš, si, po slovenskem Zakonu o drogah, vzoren državljan, saj se normalno drogiraš z normalno drogo, s katero se drogirajo tudi vsi politiki, policaji, tožilci, sodniki in fajmoštri. Vsi takoimenovani ‘normalni’.
dvanajstíja |
zgod. sodišče z dvanajstimi, navadno voljenimi prisedniki v fevdalni dobi:; ž, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
dvotednik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
eksogamíja |
sklepanje zakonskih zvez samo med pripadniki različnih etničnih, rasnih, verskih skupnosti:; ž, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
elektrónika |
veda o električnem prevajanju v vakuumu, plinih in polprevodnikih ter o praktični uporabi teh pojavov:; ž, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
wiki
|
elektrovodnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
endogamíja |
sklepanje zakonskih zvez samo med pripadniki iste etnične, rasne, verske skupnosti; ž, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
enoprehodnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
enoslednik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
estradnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
evrouradnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
fotourednik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
gospôda |
1. v razredni družbi pripadniki plemiškega ali meščanskega sloja:; ž, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
heteroprevodnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
hládnikovka |
bot. rastlina z belimi cveti v kobulih, ki raste v Trnovskem gozdu, Hladnikia pastinacifolia; ž, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
hominíd |
nav. mn., antr. človek in človekovi predniki ter njegovi izumrli najožji sorodniki; človečnjak; m, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
izolát |
soc. etnična, rasna, ideološka skupina, ki nima stikov s pripadniki drugih narodnosti, ras, ideologij na svojem območju:; m, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
izpovednik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
izprevodnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
jamomérstvo |
veda o meritvah v rudnikih:; s, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
jávnost |
1. pripadniki družbenopolitične skupnosti zlasti v odnosu do kakega dogajanja ali stvari:; ž, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
wiki
|
katakómbe |
podzemeljski hodniki z grobovi zlasti prvih kristjanov:; ž mn., vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
katodnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
kolédnica |
etn. 1. voščilna pesem, kakršne pojejo koledniki:; ž, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
kvazivodnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
megazvezdnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
nadnarednik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
naduradnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
navadnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
nepomladnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
neposrednik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
nepripadnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
neradovednik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
nesodnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
nèurádnik |
-a; m, vir: B; povezave:
nova beseda
|
nevladnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
obédnik |
-a; m, vir: B; povezave:
nova beseda
|
paradnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
plébs |
1. pri starih Rimljanih pripadniki preprostega, brezpravnega, vendar svobodnega družbenega sloja:; m, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
podobednik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
popzvezdnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
pornozvezdnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
prasorodnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
promenadnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
prozapadnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
rokzvezdnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
skakáštvo |
srednjeveška verska sekta, katere pripadniki v času zamaknjenja skačejo, plešejo:; s, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
sopobudnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
sopohodnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
sòponúdnik |
-a; m, vir: B; povezave:
nova beseda
najdi.si.
|
sorodovína |
zastar. sorodniki:; ž, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
stereográfski |
geogr., navadno v zvezi stereografska projekcija kartografska projekcija, pri kateri se oddaljenosti med vzporedniki proti robu projekcije večajo, ekvator in srednji poldnevnik pa sta ravna in se pravokotno sekata; prid., vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
superuradnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
superzvezdnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
svójta |
zastar. rodbina, sorodniki:; ž, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
štíftarstvo |
zlasti v 16. stoletju verska sekta, katere pripadniki se zavzemajo za ustanavljanje cerkev, samostanov in med zamaknjenjem plešejo, skačejo:; s, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
težkorazrednik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
tribút |
zgod. dajatev, ki jo morajo plačevati zlasti pripadniki okupirane ali premagane države:; m, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
urádništvo |
uradniki:; s, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
utrakvíst |
1. pripadnik zmerne smeri husitstva, katere pripadniki zahtevajo obhajilo pod obema podobama:; m, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
utrakvízem |
1. zmerna smer husitstva, katere pripadniki zahtevajo obhajilo pod obema podobama:; m, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
velezvezdnik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
vigrednik |
m, vir: N; povezave:
nova beseda
|
vládnik |
-a; m, vir: B; povezave:
nova beseda
najdi.si.
|
zádnik |
-a; m, vir: B; povezave:
nova beseda
najdi.si.
|
zaméjstvo |
ozemlje, dežele za državno mejo z Avstrijo, Italijo, Madžarsko, kjer živijo pripadniki slovenske narodne skupnosti:; s, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
zanámstvo |
ekspr. nasledniki, potomci:; s, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
|
žláhta |
1. pog. sorodstvo, sorodniki:; ž, vir: S; povezave:
sskj,
najdi.si
| |
Strežnik ZRC SAZU | Pripombe in predlogi | Iskalnik: NEVA |